Wypadanie macicy – jakie są objawy i sposoby leczenia?

Przyczyną wypadania macicy jest nie tylko poród, ale także otyłość, przewlekły kaszel, wysiłek fizyczny o dużym natężeniu oraz zmiany hormonalne związane z przekwitaniem. Sposoby leczenia obejmują ćwiczenia dna miednicy, zastosowanie pessarium oraz operację chirurgiczną.

Czym jest wypadanie macicy i jakie są objawy?

Wypadanie macicy to inaczej zaburzenie statyki narządu rodnego, obniżenie poniżej jego prawidłowego usytuowania. To jedna z najczęstszych przyczyn ingerencji w zakresie chirurgii ginekologicznej. Objawy tego schorzenia dotyczą kobiet po porodzie, ale także dużej grupy pań po okresie przekwitania.

Więzadła, tkanka łączna i mięśnie dna miednicy odpowiadają za utrzymanie macicy w fizjologicznym położeniu. Jeżeli tkanki te zostaną osłabione lub uszkodzone, macica może przemieszczać się w kierunku pochwy.

Typowe objawy wypadnięcia macicy obejmują:

Jakie są przyczyny wypadania macicy?

Jako najczęstszą przyczynę wypadania macicy wskazuje się poród, zwłaszcza drogami natury. Ważnym czynnikiem ryzyka jest otyłość. Wspomniane struktury mięśniowe mogą ponadto ulec osłabieniu w wyniku wysiłku fizycznego o znacznym nasileniu, dźwigania ciężkich przedmiotów.

Dno miednicy i powiązane z nim więzadła wspierające mogą być osłabione lub uszkodzone przez wiele różnych czynników. Najważniejsze z nich to:

  • ciąża, zwłaszcza w przypadku wielu dzieci, na przykład bliźniąt lub trojaczków,
  • poród drogami natury, zwłaszcza jeśli dziecko było duże lub poród był szybki bądź jeśli faza parcia trwała długo,
  • otyłość,
  • znaczny wysiłek w czasie defekacji, przewlekłe zaparcia,
  • niski poziom estrogenów (wynik przemian hormonalnych, które mają swój początek w okresie menopauzy),
  • uporczywy i długotrwały, ciężki kaszel powiązany z chorobami takimi jak przewlekłe zapalenie oskrzeli lub astma,
  • mięśniaki macicy,
  • guzy miednicy.

Jakie są stadia wypadnięcia macicy?

Wypadnięcie macicy jest opisywane w stadiach, określających jak daleko macica przemieściła się w kierunku pochwy. W większości przypadków inne organy miednicy mniejszej (takie jak pęcherz i jelito) również mogą przemieszczać się w tym kierunku. W wynikach badań obrazowych jajniki obserwuje się niżej niż w fizjologicznym ułożeniu.
Wyróżnia się cztery stadia wypadnięcia macicy:

  • stadium I – macica znajduje się w górnej części pochwy,
  • stadium II – macica wysunęła się prawie do ujścia pochwy,
  • stadium III – macica wystaje z pochwy,
  • stadium IV – macica całkowicie wypada z pochwy.

Jak leczyć wypadanie macicy?

Leczenie wypadania macicy obejmuje sposoby chirurgiczne i niechirurgiczne, wybór metody będzie zależał od ogólnego stanu zdrowia pacjentki, tego jak ciężki jest przypadek. Wybór metody leczenia powinien uwzględnić to, czy pacjenta jest w wieku rozrodczym, czy planuje kolejną ciążę.

Jakie są wskazania do plastyki pochwy?

Ćwiczenie mięśni dna miednicy

Ćwiczenia mięśni dna miednicy należą do tak zwanego leczenia zachowawczego. Mogą pomóc zwłaszcza w przypadku stadium I i II wypadnięcia macicy, ale muszą być wykonywane poprawnie i wystarczająco długo. Regularne wykonywanie ćwiczeń należy traktować jako terapię uzupełniającą wykonywaną samodzielnie w domu, po uprzednim instruktażu ze strony lekarza lub fizjoterapeuty. Stosowanie ćwiczeń powinno przebiegać wraz z innymi formami leczenia.

Ćwiczenia można wykonywać na leżąco, siedząco lub stojąco. Idealne byłoby wykonywanie 5 lub 6 sesji dziennie. Na późniejszym etapie leczenia wystarczą 3 sesje dziennie. Główną uwagę należy skupić na mięśniach dna miednicy. Przed podjęciem aktywności ważne jest rozluźnienie mięśni brzucha, pośladków i nóg. Stanowczo przeciwwskazane jest parcie i długotrwałe wstrzymywanie oddechu.

Istotą najprostszych ćwiczeń jest próba zaciśnięcia i podniesienia cewki moczowej, pochwy i odbytu. Stan napięcia należy utrzymać przez około 3 sekundy, następnie całkowicie się rozluźnić. Kolejne ćwiczenia polegają na utrzymaniu napięcia przez czas dwukrotnie dłuższy – 6 sekund. By efekt był odczuwalny, ćwiczenie trzeba powtórzyć 10 razy. Po każdym powtórzeniu wskazane jest rozluźnienie trwające przynajmniej 5 sekund.

Ćwiczenia wykonywane są prawidłowo, jeżeli w czasie ich wykonywania odczuwane jest przyjemne uczucie lekkiego ściskania w dole brzucha. Należy pamiętać o ściskaniu i podnoszeniu mięśni za każdym razem w czasie wysiłku lub kaszlu.

Pessarium – bezpieczny sposób na wypadanie macicy

Pessar (określany także jako pessarium) to mały krążek, z reguły wykonany z silikonu. Swoim kształtem przypomina pierścień. W przebiegu leczenia wypadania macicy należy go umieścić w pochwie. Za utrzymanie krążka w jednym miejscu bez przemieszczania odpowiadają mięśnie dna miednicy.

Istnieją różne kształty i rozmiary pessarów, które mogą zostać przepisane i dopasowane przez doświadczonego w stosowaniu tej formy leczenia lekarza ginekologa. Pacjentka może samodzielnie aplikować i wyjmować pessar. W przypadku stosowania tej formy terapii konieczne są regularne badania kontrolne u ginekologa.

Pessarium może być efektywnym sposobem na zmniejszenie symptomów wypadnięcia, ale nie będzie ono odpowiednie dla wszystkich. Wraz z ćwiczeniami mięśni dna miednicy pessarium może zapewnić niechirurgiczne rozwiązanie problemu wypadnięcia macicy.

Leczenie operacyjne

W umiarkowanych i ciężkich przypadkach wypadanie macicy może wymagać interwencji chirurgicznej. W przypadku zastosowania chirurgii laparoskopowej instrumentarium wprowadzane jest przez pępek, co oszczędza pacjentkom powstanie blizn. W trakcie zabiegu chirurg dokonuje repozycji i ponownie przymocowuje macicę do wiązadeł w swym prawidłowym położeniu. Operacja może również zostać przeprowadzona przy pomocy klasycznego cięcia.

 

Bibliografia:

  1. Rechberger T., Uroginekologia praktyczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Folium, Lublin 2007.
  2. Rechberger T., Nietrzymanie moczu i zaburzenia statyki dna miednicy u kobiet, Wydanie 1. Wydawnictwo Termedia, Poznań 2009.

Jak oceniasz artykuł?

Średnia: 4 (1) Zostaw swoją ocenę.

Dziękujemy!